Thomann Khởi Kiện Fender: Bước Ngoặt Trong Cuộc Chiến Bản Quyền Stratocaster
Sau nhiều tuần gây tranh cãi với hàng loạt thư yêu cầu chấm dứt vi phạm (cease-and-desist) về vấn đề bản quyền dáng đàn Stratocaster gửi tới các hãng guitar, nhà phân phối và đại lý trên khắp châu Âu và Mỹ, Fender cuối cùng đã phải đối mặt với phản ứng pháp lý đầu tiên.
Cú phản kháng đầu tiên này không phải từ một boutique builder hay một thương hiệu guitar nhỏ, mà từ Thomann - nhà bán lẻ nhạc cụ hàng đầu thế giới, đồng thời là chủ sở hữu thương hiệu Harley Benton.
Động thái này đánh dấu bước ngoặt lớn nhất kể từ khi cuộc tranh chấp về bản quyền dáng đàn Stratocaster bùng nổ vào đầu năm nay. Nếu như trước đây mọi thứ chủ yếu diễn ra dưới hình thức các thư yêu cầu từ phía Fender, thì giờ đây câu chuyện sẽ được đưa ra trước tòa án để xem xét một cách chính thức.
Từ những lá thư cảnh báo đến một vụ kiện thực sự
Như Tone Lab đã đề cập trong bài viết trước, sau khi giành được một phán quyết có lợi từ Tòa án Düsseldorf (Đức), Fender bắt đầu triển khai chiến dịch gửi cease-and-desist tới nhiều đơn vị sản xuất và kinh doanh các mẫu guitar mang kiểu dáng Stratocaster.
Theo Fender, mục tiêu của hãng không phải tất cả những cây đàn double-cutaway, mà là những thiết kế được cho là sao chép gần như nguyên vẹn hình dáng đặc trưng của Stratocaster. Đại diện phát ngôn Fender trước đó cũng khẳng định hãng sẵn sàng làm việc với các nhà sản xuất để tìm phương án thay đổi thiết kế thay vì buộc tiêu hủy toàn bộ sản phẩm.
Tuy nhiên, chiến dịch này nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh luận trong cộng đồng guitar khi nhiều thương hiệu lớn như PRS, Suhr, LsL Instruments và Harley Benton đều được cho là nằm trong danh sách bị ảnh hưởng.
Thomann quyết định đáp trả
Ngày 22/06/2026, Thomann chính thức thông báo đã khởi kiện Fender.
Trong tuyên bố đăng tải trên website của mình, Thomann cho biết đây không chỉ là hành động nhằm bảo vệ Harley Benton, mà còn là nỗ lực đại diện cho nhiều nhà sản xuất, đại lý và guitar builder nhỏ hơn - những đơn vị có thể không đủ nguồn lực tài chính để theo đuổi một vụ kiện kéo dài.
Hans Thomann - CEO của Thomann - chia sẻ:
Chúng tôi từng là một cửa hàng nhạc cụ nhỏ và hiểu rất rõ mình đã đi lên từ đâu. Vì vậy, chúng tôi xem đây là trách nhiệm của mình, không chỉ với công ty mà còn với rất nhiều nhà sản xuất, đại lý và guitar maker đã góp phần xây dựng ngành công nghiệp này.
Theo Thomann, nhiều doanh nghiệp nhỏ có thể buộc phải chấp nhận các yêu cầu pháp lý từ Fender đơn giản vì họ không đủ khả năng theo đuổi một cuộc chiến tại tòa án. Chính vì vậy, Thomann quyết định đứng ra đưa vấn đề này ra xét xử.
Lập luận của Thomann
Điểm đáng chú ý là Thomann không chỉ phản đối các thư cease-and-desist, mà còn đặt câu hỏi về chính cơ sở pháp lý mà Fender đang sử dụng.
Theo Thomann, hình dáng Stratocaster đã trở thành một chuẩn mực thiết kế trong ngành guitar suốt hơn 70 năm qua. Những đặc điểm như hai cutaway, horn dài hay phần thân cân bằng trọng lượng đều mang giá trị công năng (functional) nhiều hơn là thuần túy nghệ thuật.
Nói cách khác, Thomann cho rằng rất nhiều yếu tố trên Stratocaster tồn tại vì chúng giúp cây đàn chơi tốt hơn, chứ không đơn thuần là một tác phẩm tạo hình có thể được độc quyền tuyệt đối.
Đây cũng là lập luận từng xuất hiện trong nhiều tranh chấp trước đây liên quan đến thiết kế Stratocaster, đặc biệt là vụ Fender không thể đăng ký thành công nhãn hiệu (trademark) cho dáng đàn này tại Mỹ vào năm 2009 sau khi cơ quan xét xử cho rằng thiết kế đã trở nên quá phổ biến trên thị trường.
“Đây không chỉ là câu chuyện của Harley Benton”
Trong thông báo chính thức, Thomann nhiều lần nhấn mạnh rằng họ không xem đây là một cuộc chiến riêng giữa Harley Benton và Fender. Thay vào đó, hãng cho rằng vụ việc có thể ảnh hưởng tới toàn bộ hệ sinh thái guitar.
Theo Thomann, lịch sử của Stratocaster không chỉ được viết nên bởi Fender. Trong hơn bảy thập kỷ qua, rất nhiều nghệ sĩ, luthier và nhà sản xuất đã lấy cảm hứng từ thiết kế này để phát triển những ý tưởng mới, từ đó tạo nên sự đa dạng của thị trường guitar hiện đại.
Cuối bài thông báo, Thomann kêu gọi Fender dừng việc gửi các thư cease-and-desist tới các nhà sản xuất, nhà phân phối và đại lý, đồng thời quay trở lại một mối quan hệ hợp tác công bằng hơn với toàn ngành.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Ở thời điểm hiện tại, đây mới chỉ là bước khởi đầu của quá trình tố tụng và chưa có bất kỳ phán quyết cuối cùng nào được đưa ra.
Điều khiến vụ kiện này trở nên đặc biệt là lần đầu tiên một doanh nghiệp có quy mô lớn như Thomann chủ động đưa vấn đề ra tòa, thay vì chỉ phản hồi các yêu cầu pháp lý từ Fender.
Kết quả của vụ việc nhiều khả năng sẽ có ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi của riêng hai công ty. Nếu các lập luận của một trong hai bên được tòa án chấp nhận, đây có thể trở thành tiền lệ quan trọng đối với cách các thiết kế guitar kinh điển được bảo hộ trong tương lai, đặc biệt tại thị trường châu Âu.
Dù đứng về phía nào, có lẽ hầu hết người yêu guitar đều mong muốn một kết quả vừa đủ để bảo vệ giá trị lịch sử của những thiết kế biểu tượng như Stratocaster, vừa đủ để duy trì sự sáng tạo và đa dạng vốn đã làm nên sức hấp dẫn của thế giới guitar trong suốt hơn 70 năm qua.
Hãy tiếp tục theo dõi các bài viết mới nhất của Tone Lab để cập nhật các thông tin về vụ kiện lịch sử này!
